ابو الفضل مير محمدى زرندى

67

تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )

آن را درك كند اين سؤال پيش مىآيد كه اين قسم تكلم و كلمات ، چه فايده‌اى دارد ؟ پاسخ اين سؤال را مىشود با همان پاسخهايى بدهيم كه در رد اشكال به وجود متشابهات در قرآن ، داده مىشد چنانچه محمد عبده در رابطه با متشابهات گفته است . و اما وجه و حكمت وجود متشابه در قرآن ، اين است كه عقول بشر ، در فهم آنها تحريك و به كار انداخته شود تا تنبل بار نيايند . زيرا كلماتى كه فهم آنها سهل و ساده است موجب تنبلى اين نيروى با ارزش مىشود « 1 » . و يا اينكه بگوييم : ممكن است فلسفهء ديگرى داشته باشد كه عقل ما از درك آن قاصر است . دفع دو اشكال در اثناء بحث ، اشاره شد كه احاديثى را علماى اهل تسنن نقل كرده‌اند مبنى بر اينكه پيغمبر اسلام براى سهولت و راحتى ، از خداى خود خواست تا اجازه دهد قرآن را با 7 حرف بخوانند زيرا قرائت آن با يك حرف براى امت ، آسان نيست . و دو اشكال بر اين توجيه ، وارد كرده‌اند : 1 - هرگاه قرائت قرآن با يك حرف ، موجب صعوبت باشد و پيغمبر اسلام هم بنابر اخبار شما از خدا درخواست نمود تا اجازه قرائت با 7 حرف را بدهد پس چرا عثمان جلو اين سهولت را گرفت و بر خلاف اراده پيغمبر اسلام ، مردم را به يك حرف واداشت ؟ 2 - شما در كتابهاى خود نقل كرده‌ايد كه قرائت با يك حرف براى امت ، آسان نيست پس چگونه پس از منع عثمان همه ملت مسلمان آن را قبول كردند و هيچ يك از آنان نگفتند كه قرائت با يك حرف كار سختى است و سخت هم نبود . ليكن ما در پاسخ مىگوييم كه اين دو اشكال ، بر تفسيرى كه از امامان ما نقل شده وارد نيست بلكه فقط بر تفسيرى كه از اهل تسنن نقل شده ، وارد است و ما آن را مردود مىدانيم .

--> ( 1 ) مجلهء الهادى ، سال 5 ، شماره 3 ، ص 33 .